






|
| |
Klik hier voor de PRINTVERSIE van onderstaande Introductiebrief.
Uittreksel uit Introductiebrief dd. 2/11/09 aan (bestaande) FS-abonnees met persoonlijke uitnodiging voor het RHK-Symposium van 27/11/09 door Rienk H. Kamer
De Moeder aller Bubbels en het Nieuwe Azië.
DE GROTE OMWENTELING: Het komende symposium gaat uitermate belangrijk voor u zijn. Enerzijds verkeren we immers, zoals al vaker en uit vele richtingen wordt gezegd, in een financieel-economische ervaringsperiode van Once in A Life Time. En dat moet u vrij letterlijk nemen; daarmee zowel opwindend als spannend indien u maar ernstig vermogensverlies weet te ontlopen. Anderzijds houdt dit mede in dat wij thans in de draai zitten van een afsluitend tijdperk naar een volgend, in de subtitel van het symposium van dit jaar een 'Nieuwe Wereldorde' genoemd waarin een 'Nieuw Normaal' zal gelden.
Met een dergelijk 'Nieuw Normaal' zullen, afgedwongen door de recente crisis van het -financieel-economisch systeem van het westerse kapitalisme, beperktere grenzen blijken voor rendement en welvaart. Dat gaat bijvoorbeeld zover - maar dat merkt u al enigszins - dat zelfs het voor onze westerse welvaartsmaatschappij ontwikkelde pensioensysteem vrij zeker niet meer zo zal kunnen werken als het oorspronkelijk gedacht en berekend was. Als een van de komende ontwikkelingen leidt dit naar de conclusie en taak dat ieder voor zichzelf zijn financiële toekomst zal moeten gaan regelen c.q. veilig stellen. Beleggen zal daardoor niet meer zozeer een 'play' voor extra rendement, maar meer voor (levens)noodzakelijk rendement zijn.
Ongetwijfeld zullen zich daartoe vele 'adviseurs' aanbieden, zoals banken en overige financiële bedrijven, die zich daartoe over de reserves van de mensheid willen ontfermen. Maar de voortgaande stroom aan fraudegevallen, corruptie en faillissementen als een van de kenmerken van de financiële sector in de huidige periode is daarvoor niet zeer uitnodigend, gegeven de enorme vermogensvernietiging waarmee dit gepaard gaat (o.a. is volgens Forbes het aantal miljardairs in de wereld in één jaar gehalveerd, maar die waren dan ook niet allemaal abonnee van FS...)
Op dit punt kan het komende symposium reeds typisch aan één van zijn primaire doeleinden beantwoorden; namelijk u van superieure informatie en background voorzien, opdat u vooral zelf uw situatie beter kunt beoordelen, afschermen en organiseren. U weet: ik verkoop niets, behalve kennis, raad en soms een concreet positieadvies in het kader van de uitgezette strategie. De acceptatie en uitvoering ervan bepaalt - als steeds - u zelf.
IN PERSPECTIEF: Degenen van u die al wat langer FS-abonnee en symposiumdeelnemer zijn, weten dat vorenstaande opmerkingen geen loze kreten zijn maar de grondslag zijn voor een visie en strategisch scenario voor de langere termijn. Voorafgegane symposia en FS-publicaties hebben, achteraf gezien, over de laatste twintigtal jaar zeer tijdig en doeltreffend de trends en scenario's aangewezen die hebben geleid naar het punt waar de wereld nu is.
Enkele ijkpunten ter herinnering en voor de opbouw van ons scenario en strategie naar de situatie van heden:
- De Grote Overgang: Meteen het eerste van de RHK-Symposia (1991) concentreerde zich op een nieuwe trend: het opkomen van wat we toen nog kenden als "Derde Wereld-landen", nadien uitgegroeid tot een van de grootste beleggingstrends van de 20e eeuw en tot nu toe: de Emerging Markets (EM). Het symposium van 1994 had als titel en hoofdonderwerp De Grote Overgang, waarin de trend werd gewezen dat vooral de Aziatische EM's een groot stuk van de productie en economie van het Westen zouden gaan overnemen.
- Structurele Baisse: Tegen het einde van dat decennium werd in weerwil van een euforische beurshausse (nieuwe technologie, zoals internet) het scenario ingenomen dat vooral de westerse beurzen op het punt waren aangekomen om in een lange, structurele baisse te kantelen, een per saldo voor jaren doorgaande daling die historisch zo'n anderhalf decennium kan duren. Dat bleek een exacte timing, en bijvoorbeeld de Nederlandse AEX-index staat vandaag nog zo'n 60%(!) onder de stand van haar historische hoogtepunt in het jaar 2000. Over belegging in aandelen op lange termijn gesproken...
- The Perfect Storm: Tegen de in een structurele baisse niet ongebruikelijke hersteltrend van destijds in, presenteerde het symposium van 2004 onder deze titel de waarschuwing dat het Westen verscheidene tornado's op economisch-financieel gebied aan het opbouwen was (schulden, dollar, huizen, ernstige recessie), die op een zeer gewelddadige ontlading afstevenden.
- De Rise&Fall of Great Powers: De titel van het symposium van 2005 met de analyse dat China en India in economische macht en uiteindelijk ook politieke invloed boven die van westerse grootmachten zou uitgroeien. De FS-beleggings-
strategie was al tijdens de structurele baisse steeds meer uitgeweken naar de Emerging Markets van Azië en legde daar toen nog een forse schep bovenop. Inmiddels hebben deze EM-grootmachten het destijds getekende kruispunt van opkomst van Azië en neergang van het Westen (m.n. de USA) zelfs sneller gepasseerd dan toen gedacht. Hetgeen in het komende symposium de strategie versterkt met nog meer uitwijking (vlucht?) naar het Nieuwe Azië.
- De uitbraak van de Big One, de grote crash van 2008, begon FS in mei 2007 voor te bereiden onder de titel Preparing for the worst. In augustus van dat jaar volgde de grootste terugtrekking (verkoop) in eenmaal uit aandelen in onze Adviesportefeuille. In de herfst begon de glijvlucht die - met alle financiële markten tegelijk (behalve Staatsobligaties) - in de gewelddadige crash van de herfst 2008 culmineerde.
Zoals u zelf aan de hand van de geschiedenis sinds 1990 kunt controleren, hebben die symposia c.q. strategische scenario's de Grote Trends van onze tijd steeds ruimschoots op tijd voorzien. En daarmee zijn wij nu aangeland bij de subtitels van de laatste twee symposia. Het symposium van november 2007 (titel: Wie knabbelt er aan mijn huisje?) had als subtitel: Beleggen vanuit uw luie Schietstoel. En het symposium van vorig jaar (titel: The BIG One) had als subtitel En daarna Andere Tijden voor ondernemers en beleggers.
Die Andere Tijden breken dus nu aan onder de benamingen Nieuwe Normaal en Nieuwe Wereldorde. Voor wat zij financieel beloven zullen wij voor de naaste toekomst die schietstoel hard nodig hebben. Mèt veiligheidsgordel. Want we krijgen o.m. nog te maken met de 'Moeder aller Bubbels'.
"IK BEN KLAAR MET VOORSPELLEN". Wat zeg je me nou: Nóg een bubbel? En dus een nóg grotere klap? Ik vrees van wel (overigens nog niet voor morgen), op basis van wat zich in 2009 en vooral in de laatste maanden heeft ontpopt. Na ongeveer een decennium lang al zoveel bubbels en hun uiteenklappen tijdig te hebben gelokaliseerd en verregaand met de FS-abonnees te hebben ontweken, zou ik liever de toekomst nu vanuit een lekkere luie strandstoel i.p.v. een schietstoel met u willen benaderen.
Ik vrees echter dat ik op dat punt wat te snel teveel heb verlangd, of verwacht, van het jaar 2009. Immers, mijn houding na uitbraak van The BIG One was, zoals ik aan u maar ook in veel bredere kring in tv-interviews verklaarde: "Ik ben klaar met voorspellen". Wat er plaats heeft gevonden, had ik vrij exact aangekondigd. En je zou verwachten dat de wereld, althans 'het Westen' (USA, Europa, Japan), geleerd hebbende van de pijnlijke fouten meteen een constructieve heropbouw van ons financieel-economisch systeem zou gaan aanpakken. De grondlegging voor een nieuwe structurele hausse van vele jaren. Maar dat kwam anders en, zoals u bovenstaand al zult hebben begrepen, ik zal juist meer dan ooit met zeer scherpe alertheid moeten blijven 'voorspellen' i.p.v. er inzake dit soort gevaren klaar mee te zijn. En u nog meer naar veiligere oorden moeten blijven brengen, ook voor meer rendement.
2009 - "EEN VERLOREN JAAR"? Daarmee ontpopte dan ook dit nu aflopende jaar 2009 zich geheel anders dan alom werd verwacht. Kort voor de start van het jaar luidden opvallend eensgezind de verwachtingen van financiële experts en commentatoren dat "2009 een verloren jaar" zou zijn. Daarop leek het misschien de eerste twee maanden nog, maar vanaf maart startte een herstelrally. Eerst nog minachtend als een typische 'baisse-rally' afgedaan, maar nu tot verbazing van iedereen (er is in de wereld geen enkele voorspeller van deze snelheid en omvang te vinden!) een historisch zeldzaam of nooit voorgekomen Jumbo-Rally die alle financiële markten meesleept. De gedachte van slechts een "verloren jaar" bleek dus mondiaal een collectieve vergissing te zijn.
Uitlokker van de rally waren overheden die in maart in een poging om de wereld van een Armageddon te redden, besloten om de nucleaire optie uit te voeren (in financiën). Dat was in dit geval het meest gewaagde extreem, namelijk geld scheppen door het gewoon uit te denken ('kwantitatieve verruiming'). Simpelweg een digitale toevoeging aan de balans van sommige centrale banken. Er komt geen enkel geldbiljet aan te pas.
Behalve dit volgden nog een aantal andere, merkwaardige of fundamenteel bedenkelijke ingrepen. Soms met de trekken van paniek. En ook werd geld uitgestrooid over consumenten om hen tot bestedingen (o.a. in auto's en huizen) aan te zetten. Aldus kon vooralsnog slechts statistisch een nieuw economisch herstel worden gesuggereerd.
[Einde uittreksel uit RHK-brief aan FS-abonnees.]
Klik hier voor de PRINTVERSIE van onderstaande advertentie
Column-advertentie in Nederlandse kranten dd. 26 september 2009
Herstel, Hausse, Hype of Hallucinatie?
Het 'Nieuwe Normaal' van de Nieuwe Wereldorde
voor beleggers en ondernemers.
"HET IS MAAR GOED dat de bevolking niet ons bank- en geldsysteem begrijpt, want anders denk ik dat al bij het ochtendgloren de revolutie uitbreekt." Dat zei de Amerikaanse tycoon Henry Ford (ja, die van de auto's) einde dertiger jaren van de vorige eeuw. Die periode waarmee menigeen de crisis in ons huidige financieel-economische systeem meent te kunnen vergelijken. En over de betrouwbaarheid van cruciale informatie door een overheid zei de Britse premier Benjamin Disraeli voordien al in de 19e eeuw: "Er zijn leugens, verdomde leugens en statistieken". Veelzeggende uitspraken uit promi-nente monden die kenschetsend zijn voor de huidige financieel-economische crisis.
Het is vandaag nog niet opnieuw een Great Depression maar eerder een Great Repression (onderdrukking van informatie en inzicht). De typering van 'de politicus': Hij weet niet wat hij zegt; en hij zegt niet wat hij weet.
Inmiddels is dat alweer als nieuwste crisisfase opgevolgd door de Great Experiment. Want met of zonder economische recessie zal de crisis nog jaren voortduren. Geïnspireerd door een interne slogan binnen het Team Obama bij zijn aantreden, Verspil niet een goede crisis, nemen overheden alom de controle over economie en financieel bestel in handen. In plaats van de historisch beproefde Creative Destruction zwakkere bedrijven en industriële overcapaciteit te laten opruimen, hebben zij gekozen voor de massale creatie van Fantoomgeld. Dat is een meer correcte benaming van het iets sjieker klinkende Kwantitatieve Verruiming. Onder dat begrip, ook bekend als de ultieme 'nucleaire optie' in financiën, denken de overheden van de belangrijkste landen nu uit het luchtledige nieuw geld uit dat in feite niet bestaat. Zij nemen het recht om, via hun Centrale Bank, simpelweg via intikken van een digitale toevoeging in hun balans plots te beweren dat zij honderden miljarden tot in totaal ettelijke biljoenen rijker zijn dan in werkelijkheid. Daaraan wordt ook nog in nimmer geziene omvang en snelheid een verhoging van begrotingstekorten en staatsschulden toegevoegd.
SCHULDEN MET SCHULDEN OPLOSSEN: En dát 'geld' wordt nu ingezet voor een op het eerste gezicht zinvolle politieke opportuniteit. Men wil namelijk niet dat hun bestaande economisch-financieel systeem de tot buiten elke zinnige proportie opgeblazen overdrijvingen en oneven-wichtigheden uit zichzelf corrigeert. Zo'n correctie is wel efficiënt maar ook pijnlijk. Daarom wordt geprefereerd dat de uitvoering daarvan 'noodgedrongen' door de overheid wordt overgenomen. Dan zou het 'zachter' kunnen en vooral de ware problematiek nog jaren vooruit geschoven kunnen worden. Uiteindelijk voor de rekening van toekomstige generaties.
Een dergelijk handelen roept een spreekwoord op over zachte heelmeesters en stinkende wonden. Of de instinctieve verwondering hoe nu toch een in de kern onbeheersbaar geworden schuldenprobleem verholpen zou kunnen worden met de creatie van nog meer nieuwe schulden. Of door de nog niet ver weg gelegen herinneringen eraan dat staatsondernemingen nimmer een succes waren, evenmin als een staatsgeleide economie (bijvoorbeeld de Sowjet Unie e.d.).
Zulke twijfel en zorgen worden echter vooralsnog de kop ingedrukt door met dat fantoomgeld een populaire monetair-politieke hobby te hernemen uit juist die thans ter ziele gaande welvaartsperiode: Geef de mensen 'gratis' geld (dat later door hun kinderen alsnog zal moeten worden terugbetaald), waarmee zij bijvoorbeeld een nieuwe auto of nieuw huis kunnen kopen. En vooral: pomp met die lucht de financiële markten weer op naar een nieuwe 'Moeder aller Bubbels', want het fantoomgeld kan ook worden ingezet op de kort geleden in unieke omvang wereldwijd crashende aandelenbeurzen om thans weer een uniek en adembenemend herstel te manipuleren. Dat ligt namelijk lekker bij consumenten en beleggers, totdat weer voldoende daarvan op het verkeerde been zijn gezet, zoals laatst onder het Goudlokje-optimisme van kennelijk verkeerd opgestelde dan wel verkeerd voorspellende statistieken van de OESO in o.a. het destijds volgens haar economisch zeldzame topjaar 2007. Twee maanden daarna begon de kredietcrisis met vervolgens de ernstigste economische recessie sinds de 30-er jaren als gevolg.
WONDERLIJKE TEGENSTRIJDIGHEDEN: Met zulke fenomenen, fantomen en fake zijn consumenten, beleggers en ondernemers nu op het punt gebracht dat we een hoop of hype dan wel hallucinatie hebben bereikt waarin wij van menige econoom, statisticus en politicus moeten geloven dat deze Grote Crisis na hooguit een dik jaar al weer achter ons zou liggen. "Einde Recessie" en/of "Herstel" zou in de allernaaste toekomst weer in gezonde glorie ons dagelijks leven kenmerken. Maar mogelijk is er dan toch iets mis met de roemruchte 'modellen' en 'wiskundige formules' waarmee deze profeten werken.
Want, zo kun je hen of anders jezelf wel afvragen, als de recessie daadwerkelijk voorbij zou zijn door een zichzelf dragend economisch herstel WAAROM DAN:
- verwachten diezelfde overheden en statistici in verscheidene werelddelen tot in het volgende jaar of verder tevens nog een zeer sterke stijging van de werkloosheid en faillissementen;
- dringen (dezelfde) overheden erop aan, ook in internationaal kader, om vooral de financiële giga-stimulatie met 'staatsgeld' van de economie nog geruime tijd voort te zetten;
- verstrekken de banken nauwelijks of geen krediet aan consumenten en bedrijven met het argument dat de economische vooruitzichten de eventuele terugbetaling ervan te riskant zouden maken;
- ligt de gehele transportsector, m.n. de wereld-scheepvaart, nog voor anker en Pampus, en wordt het wegvervoer nog steeds door ontslagen en faillissementen gedecimeerd, terwijl zij een vroege indicator is van nakend economisch herstel;
- wordt door Centrale Banken thans de superlage rente niet verhoogd, terwijl dat de traditionele respons zou moeten zijn op nakende groei o.a. ter voorkoming van inflatie;
- staat verkoop van aandelen van het eigen (beursgenoteerde) bedrijf door insiders (commissarissen, top-management en grootaandeel-houders van beursgenoteerde bedrijven), de beste kenners van hun bedrijfstak die een licht aan het einde van de tunnel zouden kunnen ontwaren, in zowel Amerika als Europa op een absoluut record (30x meer dan inkopen)?
SCENARIO: Op zulke wonderlijke en ingrijpende tegenstrijdigheden reageert o.a. de Nederlandse regering (Prinsjesdag) met de korte vaststelling dat de toekomst er (onverminderd) somber uitziet, maar dat zij daarover verder weinig wil openbaren, m.n. niet wat zij denkt daaraan te doen. Dat houdt eerder een onvoorspelbare en hoogst onzekere toekomst in dan een geruststellend 'herstel'. Met een dermate grote onbetrouwbaarheid kunnen spaarders, beleggers en ondernemers niet verantwoord en redelijk veilig hun geld beheren en investeren.
Het kan best zijn dat Fed-chef Ben Bernanke gelijk krijgt met zijn recente bewering dat de recessie (in de USA) binnenkort "technisch" even over kan zijn. Daarmee bedoelt hij 'statistisch' volgens het BBP-cijfer, wel wetende dat dit t.a.v. de realiteit wat onbetrouwbaar en gevoelig voor manipulatie is. Vorig jaar was er daartoe nz start van de recessie ook één kwartaal van eventjes weer een BBP-pluscijfertje, maar dat verjoeg de daadwerkelijke recessie bij verre niet uit de samenleving.
Fundamenteel probleem is echter dat dit niet een gewone recessie is die traditioneel na economische oververhitting door de Centrale Bank wordt uitgelokt, maar dit keer een uitzonderlijk harde en hardnekkige als gevolg van een uniek vernietigende systeemcrisis (banken en krediet). Die crisis is bij lange na nog niet opgelost wegens volgende vier kern-obstakels:
(1) De consumenten (in de USA 70% van de economie) kunnen vooralsnog niet meer zoveel als vroeger kopen wegens gedwongen schuldenafbouw en opbouw van spaarreserves. Zolang mist de westerse economie voldoende 'end users' voor haar activiteiten.
(2) Dit euvel wordt ernstig verhevigd doordat de banken alom minder tot geen krediet (meer) willen verlenen aan zowel consumenten alsook bedrijven. In de USA keldert die index nog; de Duitse regering verwacht volgend jaar "een tweede credit crunch". Zonder (voldoende) krediet kan een economie niet groeien.
(3) De overcapaciteit van de fabrieken en productiemiddelen staat op historisch record, d.w.z. dat ruim 20% ervan op dit moment niet wordt benut. Het duurt dus zeer lang voordat ondernemers weer willen investeren. Het stimuleert deflatie.
(4) Deleveraging (schuldenafbouw), meestal gedwongen, wordt wereldwijd een wurgende klem voor jaren, totdat het schuldenniveau van burgers en bedrijven naar een heel stuk lager is gedaald binnen het Nieuwe Normaal van de Nieuwe Wereldorde.
Daarmee is de gehele westerse economie in een Japan-scenario terecht gekomen door dezelfde problemen waarmee deze in grootte tweede economie van de wereld al sinds 19 jaar kampt: deflatie en voortdurend terugglijden in een (nieuwe) recessie; door onophoudelijk steeds weer nieuwe geldcreatie behept met een eindeloos groeiende staatsschuld (200% van het BBP = ruim dubbel zo groot als van andere grote economieën) die wegens de rentelasten niet meer lang overeind te houden is; voor spaarders al bijna twee decennia lang praktisch 0% rente. Bijgaande chart toont hoe dramatisch pijnlijk de bevolking en de beleggers inmiddels daarvoor hebben betaald, nog afgezien ervan dat het gemiddelde salaris in Japan al 15 jaar praktisch niet meer is gestegen en de belasting wederom omhoog moet.
Een soortgelijke ontwikkeling in ons nu gestaag verschralende westerse leven kan vanaf nu vooralsnog ons lot blijven of worden; ondanks een superrally die ook op de Japanse beurs reeds enkele malen heeft plaatsgevonden, maar telkens nadien naar een nog dieper niveau werd afgestraft.

Dit is het verloop van de ruim 19 jaar tot nu aanhoudende beursbaisse in Japan. Dit gedrag is typisch voor een structurele baisse; inclusief zelfs enkele malen een rally van rondom +50% tussendoor (zoals nu wereldwijd sinds maart jl.), waarna echter elke keer een nog sterkere daling volgt. Dat takelde de index in met -82% af. Mogelijk thans het gedoemde lot van menige westerse beursindex. Niet alleen omdat het Westen in een Japan-scenario is beland, maar ook omdat het verloop van de AEX-index sinds 2000 reeds vrij parallel gaat met de evenredige beginperiode van die niet aflatende Japanse baisse.
Mijn sinds 19 jaar vooral wegens het succes van doeltreffende toekomstvisie inmiddels gerenommeerde jaarlijkse symposium zal evenwel scherp licht door die troebelheid laten schijnen. Dat succes is o.m. eraan te danken dat ik als mondiaal opererend financieel strateeg, onder medewerking van enkele experts en wetenschappers van wereldklasse, mij al lange tijd baseer op een scenario dat meer gericht is op scherpe observatie van de reële, cruciale feiten en psychologische trends onder beleggers in de wereld. Daarenboven geloof ik wel in de voorspellende waarde van de geschiedenis, maar nauwelijks in enige (beweerde) voorspellende waarde van officiële statistieken, politiek opportunisme of een aandelenbeurs.
Dit scenario heeft mij en de bezoekers/lezers van het jaarlijkse symposium en Financiële Strategie al vele malen tijdig op de juiste nieuwe trends gezet, ook a la hausse, en verdedigd tegen grote verliezen. Op dat fundament wordt op mijn symposium ook advies verstrekt voor het 'Nieuwe Normaal' in de 'Nieuwe Wereldorde' die ingevolge de unieke en complexe problemen nu zijn binnengestapt. De daarop toepasselijke strategie voor beleggen en ondernemen, inclusief advies voor bijpassende concrete posities op de financiële markten, wordt centraal onderwerp van mijn komende symposium. U bent van harte uitgenodigd!
-o-o-o-
Pers & TV over het RHK-Symposium
Abonnement
Concept FS-publicaties
Begin pagina
|
|
|
|